مراد على شمس
257
با علامه در الميزان ( فارسى )
مصر و يا خصوص قريش ، كه مردمى گمراه و مشرك بودند ، پس مىفهميم منظورش از فرزندان من ( بنىّ ) خصوص اهل عصمت از ذرّيه است ، كه عبارتند از رسول خدا و عترت طاهرينش عليهم السّلام ، پس امت محمد صلّى اللّه عليه و آله هم تنها همينها هستند ، كه در دعاى ابراهيم منظور بودند . اطلاق كلمهء امت محمد صلّى اللّه عليه و آله در عموم مردمى كه به دعوت آن جناب ايمان آوردهاند ، اطلاقى است نو ظهور ، و مستحدث ، به اين معنا كه بعد از نازل شدن قرآن و انتشار دعوت اسلام اين استعمال شايع شد ، و از هركس پرسيده مىشد از امت كه هستى ؟ مىگفت از امت محمد صلّى اللّه عليه و آله هستم و گرنه [ همانطور كه اشاره شد ] از نظر لغت كلمهء امت بهمعناى قوم است . بنابراين معناى كلمه ، از نظر عموميت و وسعت ، و خصوصيت و ضيق ، تابع موردى است كه لفظ ( امت ) در آن استعمال مىشود ، يا تابع معنايى است كه گوينده از لفظ اراده كرده است . « 1 » س 229 - « امت وسط » در نظر برخى مفسرين به چه معناست ؟ و معناى صحيح « وسط بودن » امت چيست ؟ ج - بعضى از مفسرين درمورد « امت وسط » ذيل آيهء 143 سورهء بقره چنين اظهار داشتهاند : بايد دانست كه كلمهء « وسط » بهمعناى چيزيست كه ميانه دو طرف قرار گرفته باشد ، نه جزو آن طرف باشد ، نه جزو اين طرف ، و امت اسلام نسبت به مردم ( يعنى اهل كتاب و مشركين ) همين وضع را دارند ، براى اينكه يك دسته از مردم ( يعنى مشركين و وثنىها ) تنها و تنها جانب ماديت را گرفته ، جز زندگى دنيا و استكمال جنبهء ماديت خود ، و به كمال رساندن
--> ( 1 ) . الميزان ؛ ج 1 ص 445 - 448 .